کار کارشناس پایگاه داده و وظایف او

کار کارشناس پایگاه داده و وظایف او

آشنایی با مفهوم پایگاه داده

مفهوم پایگاه داده از دهه ی ۱۹۶۰ برای کاهش مشکلات فزاینده در طراحی،ساخت و نگهداری سیستم‌های اطلاعاتی ایجاد شده ‌است. این مفهوم به همراه مفهوم سیستم‌های مدیریت پایگاه داده که دسترسی مؤثر و کارا به پایگاه داده‌ها را ممکن می‌کند، رشد کرده ‌است.

اولین سیستم مدیریت پایگاه داده در دهه ۶۰ گسترش یافت. از پیشگامان این شاخه چارلز بکمن می‌باشد. مقالات بکمن این را نشان داد که فرضیات او کاربرد بسیار مؤثرتری برای دسترسی به وسایل ذخیره سازی را مهیا می‌کند. در آن زمانها پردازش داده بر پایه کارت‌های منگنه و نوارهای مغناطیسی بود که پردازش سری اطلاعات را فراهم می ساخت.

به مرور زمان ابزارهای نرم افزاری برای ثبت، نگهداری و گزارش گری اطلاعات مبتنی بر سیستم های کامپیوتری رشد کرد و در حال حاضر میلیون ها رکورد اطلاعاتی در زمان های بسیار کم (ثانیه و دقیقه) مورد دسترسی، پردازش و محاسبه قرار می گیرد.

 

کار کارشناس پایگاه داده

متخصص پایگاه داده (Data Base Administrator یا DBA) با استفاده از نرم افزار به سازماندهی و نگهداری داده هایی مانند اطلاعات مالی، اطلاعات مشتریان، اطلاعات انبار و سایر اطلاعاتی که ارزش حفظ و طبقه بندی را دارند، می پردازد. او داده ها را برای برخی از کاربران، قابل دسترس و برای برخی غیر قابل دسترس می کند. به عنوان مثال نرم افزاری که اطلاعات شماره های تلفن همراه شما را نگهداری می کند و در زمان نیاز آنها را بر اساس نظر شما نمایش می دهد، قطعا از یک پایگاه داده قدرتمند استفاده می کند.

کار کارشناس پایگاه داده یا متخصص بانک اطلاعاتی در زمینه نرم افزارهای کامپیوتری به ویژه نرم افزارهای مخصوص ساخت و توسعه بانک های اطلاعاتی می باشد. برخی از معروف ترین نرم افزارهای مرتبط با این کار که در ایران نیز کاربرد دارند SQL  (Structured Query LanguageOracle و در سطحی مبتدی تر، Access  می باشد. نرم افزار اول و سوم محصول شرکت مایکروسافت و نرم افزار دوم (Oracle) محصول شرکت اوراکل است.

مدیر پایگاه داده یا بانک اطلاعاتی شرایط را برای تحلیل گران داده فراهم می کنند تا بتوانند از پایگاه داده ها برای یافتن اطلاعات مورد نظر خود براحتی استفاده کنند. اغلب مدیران پایگاه داده برای فهمیدن نیازهای داده ای سازمان و برنامه ریزی برای رسیدن به آن با مدیریت همکاری می کنند. به عنوان مثال امروز اطلاعات بازارهای بورس و سرمایه گذاری در بانک های اطلاعاتی تخصصی مربوط به بورس ثبت، نگهداری و استفاده می گردد و در صورت عدم وجود پایگاه داده کارآمد، امکان ثبت معاملات در این حجم و اندازه غیر قابل باور و انجام است.

امنیت یکی از مهمترین مسایل مورد توجه متخصصین در ساخت، توسعه و نگهداری بانک های اطلاعاتی می باشد. کارشناس پایگاه داده اغلب معیارهای امنیتی را تعیین و بر سطح دسترسی های کاربران کنترل دارند. به عنوان مثال در پایگاه داده بانک ها، اطلاعات کاملی از مشتریان و حساب های بانکی آنها از جمله نام، نام خانوادگی، نام پدر، شماره شناسنامه، آدرس محل سکونت، شماره حساب بانکی و مقدار برداشت و یا واریز وجه توسط دارنده هر حساب ثبت و نگهداری می شود. لذا این وظیفه مدیر و  کارشناس پایگاه داده بانک است که دسترسی افراد را کنترل کرده و طوری سیستم را طراحی کرده باشد که هر فرد تنها بتواند به اطلاعات حساب خود و یا در حد سطح دسترسی مجازش، به اطلاعات و داده های دیگر دست یابد.
 
 بر اساس مثال فوق بیشتر پایگاه های داده ها دارای اطلاعات شخصی، حقوقی و یا مالی با اهمیت هستند، بنابراین حفظ امنیت در آنها بسیار مهم است و با تهیه نسخه پشتیبان از اطلاعات سیستم ها در دوره های زمانی مشخص – مثلا انتهای هر روز یا هر ساعت یک بار- در صورت قطع برق، نفوذ هکر ها یا پیش آمدن سایر حوادث از حذف شدن یا به هم ریختن داده ها جلوگیری می شود. آنها (کارشناسان پایگاه داده) همچنین مسئول درستی و قابل اعتماد بودن داده ها نیز هستند و در مقابل کارفرما یا مدیران ارشد خود باید پاسخگو باشند.

متخصص دیتابیس ارتباط تنگاتنگ و مداومی با برنامه نویس نرم افزار و طراح آن دارد و برای انجام بسیاری از پروژه های ساخت و تولید برنامه های کاربردی (َApplication) همکاری نزدیک این متخصصین در کنار هم از الزامات کار است.

متخصصین پایگاه داده  بسته به اینکه کارمند یک شرکت نرم افزاری باشند، در واحد فناوری اطلاعات یک سازمان دولتی کار کنند یا اینکه به صورت فردی پروژه بگیرند، دارای ساعات کار متفاوتی هستند.

 

مسئولیت ها و وظایف کارشناس پایگاه داده

  • شناسایی نیازهای کاربران برای ایجاد و مدیریت پایگاه داده – قاعدتا در بسیاری از پروژه های نرم افزاری یکی از ارکان اصلی پروژه، ایجاد و توسعه پایگاه داده متناسب با اهداف آن پروژه است و از مهمترین وظایف کارشناس پایگاه داده، ساخت و طراحی پایگاه داده متناسب با نیازهای اعلام شده از سوی کارفرما یا مدیر پروژه می باشد. به عنوان مثال پایگاه داده سازمان ثبت احوال کشور باید به گونه ای طراحی شود که بتوان تمامی اطلاعات شناسنامه ای و غیر شناسنامه ای افراد که مورد نظر مدیران این سازمان می باشد را در سیستم ثبت نموده و در زمان های مورد نیاز از آنها در گزارش ها استفاده کرد.

  • اطمینان از عملکرد (Performance) و کارایی (Efficiency) پایگاه داده – با توجه به اینکه متناسب با موضوع پایگاه داده و میزان کاربرد آن به طور لحظه ای یا روزانه، حجم قابل توجهی از اطلاعات در آن ثبت و یا از آن استخراج می شود (مثل اطلاعات ثبت شده در سیستم حسابداری یک شرکت خصوصی)، لذا بررسی مداوم آن به منظور جلوگیری از خطا و یا از دست رفتن اطلاعات از وظایف یک متخصص پایگاه داده است.

  • انجام اصلاحات لازم و مورد نیاز در ساختار پایگاه داده ها –  با توجه به اینکه نیاز افراد، شرکت ها و سازمان ها در طول زمان تغییر می کند و از سوی دیگر فناوری های نرم افزاری جدیدتری به بازار ارائه می شود، لذا نیاز است ساختار بانک های اطلاعاتی در طول زمان بروز شده تا نیاز کاربران را پوشش دهد.

  • حفظ پایگاه داده از نفوذ افراد غیر کاربر و هکرها و به روز کردن مداوم سطح دسترسی ها –  اگر شما از بانکداری اینترنتی برای انجام عملیات بانکی خود استفاده کرده باشید، حتما تاکنون متوجه شده اید که هر چند مدت یک بار باید کلمه عبور ورود به سایت بانک خود را تغییر دهید در غیر این صورت حساب شما غیر فعال خواهد شد. این عملیات در جهت اطمینان مدیر پایگاه داده بانک از دسترسی واقعی شما به حساب بانکی تان است و اینکه به دلیل تغییر مداوم کلمه عبور امکان هک کردن حساب شما توسط هکر ها کاهش یابد. در یک سیستم حسابداری نیز با چک کردن مداوم سطح دسترسی کاربران شرکت برای دسترسی به اطلاعات مالی، از ایجاد مشکل و خرابکاری احتمالی جلوگیری می شود.

  • گرفتن نسخه پشتیبان و ذخیره سازی مجدد داده برای جلوگیری از از دست دادن آنها –  یکی از روش های حفظ داده ها و اطلاعات موجود در پایگاه داده ،تهیه نسخه مشابه به عنوان نسخه پشتیبان و نگهداری آن در محلی دیگر است که در صورت نیاز و خراب شدن یا از دست رفتن پایگاه داده اصلی، امکان استفاده از آن میسر باشد.

 

برای آشنایی بیشتر با شغل کارشناس پایگاه داده سایر مقالات مرتبط با این شغل را مطالعه کنید.

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

2 نظر

  1. www.kafsabizarin.com

    عالی بود….مطالب بسیار مفیدی بود….پایگاه داده مخصوصا در بحث سازمانی و مشتری مداری نقش زیادی داشته و امروزه شاهده ایجاد سیستم های باشگاه مشتریان هستیم که با مدیریت داده مشتریان باعث افزایش فروش میشود….صنعت و خدمات وابسته به داده هاست و مدیریت پایگاه داده امری ضروری است.

    پاسخ

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.