با کار پژوهشگر ،کار و وظایف او بیشتر آشنا شوید

با کار پژوهشگر ،کار و وظایف او بیشتر آشنا شوید

آشنایی با کار پژوهشگر

فعالیت و کار پژوهشگر در حوزه های پژوهشی مختلف، متفاوت است. مثلا یک پژوهشگر در حوزه علوم انسانی عمدتا در کتابخانه ها و در بین کتاب ها به دنبال پاسخ سوالات خود است و کار پژوهشگر حوزه مهندسی ممکن است در آزمایشگاه یا محیط واقعی با استفاده از ابزارهای مختلف و به منظور اندازه گیری و سنجش برای سوالات تحقیق انجام شود.

شما به عنوان یک پژوهشگر ممکن است به صورت فردی یا گروهی کار کنید. همچنین با توجه به زمان درنظر گرفته شده برای اتمام  پروژه پژوهشی، ممکن است به صورت تمام وقت یا پاره وقت فعالیت نمایید.

از آنجا که پژوهش ها از یک نگاه به بنیادی و کاربردی تقسیم می شوند، اگر شما در پژوهش های بنیادی شرکت داشته باشید، معمولا به دنبال گسترش مرزهای علم و دانش هستید و عمدتا از تکنیک های آزمایشگاهی و نظری برای اثبات فرضیه های خود استفاده می کنید. ولی در صورتی که پژوهش شما از نوع کاربردی باشد، معمولا با استفاده از روش های مختلف جمع آوری اطلاعات به دنبال پاسخ به سوالاتی می باشید که دستیابی به آنها بیشتر جنبه کاربردی دارد و رفع کننده مشکلات و چالش های روز جامعه است.

نتایج کار پژوهشگر معمولا به صورت مقاله علمی در نشریات تخصصی داخلی و بین المللی منتشر می گردد و در صورتی که تحقیقات شما به سفارش یک شخص یا شرکت صورت گرفته باشد، در قالب یک گزارش جامع و تفصیلی در اختیار آنان قرار می گیرد.
 

مراحل کار پژوهشگر

معمولا در گام اول، همه پژوهش ها با یک یا چند پرسش آغاز می شوند. این پرسش ها می تواند برای هر فرد، شرکت یا سازمانی ایجاد شود. به عنوان مثال هیئت مدیره یک شرکت تولیدی لوازم خانگی با این پرسش روبرو می شود که علی رغم افزایش کیفیت محصولاتش در یک سال گذشته، چرا فروش محصولات آنها کاهش یافته است؟ یا اینکه مدیران یک سازمان دولتی در راستای ارتقای سلامت اداری کارکنان با این پرسش روبرو می شوند که بهترین روش علمی و عملی برای انجام این کار چیست؟ و یا اینکه مدیر یک پژوهشکده تحقیقاتی در زمینه پزشکی تصمیم می گیرد برای دستیابی به اهداف پژوهشی مدنظر خود چندین پروژه تحقیقاتی تعریف کرده و با جمع بندی نتایج حاصل از آنها به اهداف پژوهشی تعریف شده دست یابد.

در گام دوم، پژوهشگری که انجام تمام یا بخشی از تحقیقات به وی سپرده شده است، به جستجو در منابع علمی در زمینه موضوع مورد نظر خود می پردازد و با بررسی دقیق آن ها به تصویر روشن تری از آن موضوع دست می یابد، تصویری که مبتنی بر گزارش های منتشر شده سایر پژوهشگران در آن حوزه است. به این مرحله”مرور پیشینه پژوهش” می گویند.

در مرحله سوم، پژوهشگر یا تیم پژوهشی به گردآوری اطلاعات و داده هایی می پردازد که می تواند در آینده مبنای تحلیل ها و تفسیرهایی قرار گیرد که در نهایت به یافتن پاسخ پرسش های اولیه منجر شود. این بخش از پژوهش که به مرحله گردآوری اطلاعات و داده معروف است، می تواند به شکل های کاملا مختلفی انجام شود. مثلا در پژوهش های معمول در حوزه های علوم انسانی و علوم اجتماعی مانند روانشناسی، علوم تربیتی و جامعه شناسی از ابزارهایی مانند پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده استفاده می شود. در علوم تجربی پژوهشگران در این مرحله به انجام آزمایش های مختلفی می پردازند و تاثیر عوامل مشخصی را در زمینه کار خود مورد سنجش و آزمون دقیق قرار می دهند.

در مرحله چهارم، داده های گردآوری شده به روش هایی مختلف آماری سازماندهی و خلاصه می شوند. این سازماندهی و خلاصه سازی به نحوی صورت می پذیرد که امکان توصیف و مقایسه نتایج حاصل شده برای پژوهشگر فراهم می شود. ترسیم نمودارها و جدول های مختلف از روش های معمول سازماندهی و خلاصه سازی داده ها به شمار می آید.

در مرحله پنجم، پژوهشگر می تواند بر اساس تحلیل یافته های مراحل قبل به تفسیر روشنی از موضوع پژوهش پرداخته و پاسخی برای پرسش های اولیه خویش بیابد.

در آخرین گام، نتایج پژوهش انجام شده در اختیار ذینفعان قرار می گیرد و یا اینکه به یکی از روش های معمول به صورت چاپی یا الکترونیکی منتشر می شود. ذینفعان پژوهش ممکن است شرکت یا سازمان های سفارش دهنده پژوهش باشند و یا اینکه خود پژوهشگر(ان) از نتایج بدست آمده برای دستیابی به اهدافش استفاده نماید.
 

وظایف پژوهشگر

  • بررسی و مطالعه آخرین اخبار و مقالات علمی و تحلیلی در حوزه تخصصی خود به منظور آگاهی از جدیدترین تغییرات و تحولات علمی و آموزشی در آن زمینه
  • تهیه و تدوین پروپوزال (پروپوزال یا پیشنهاد پژوهش یک سند علمی و شناخته شده است که شامل اطلاعات از جمله بیان مسئله، اهداف تحقیق، فرضیه ها و سوالات پژوهش، روش انجام و همچنین جامعه مورد مطالعه می باشد و برای انجام بسیاری از پژوهش ها تهیه می گردد)

  • انجام مطالعات گسترده کتابخانه ای و جستجوی اینترنتی به منظور گردآوری منابع مختلف اطلاعاتی مرتبط با موضوع مورد تحقیق (پژوهشگران در تمامی زمینه ها معمولا نیازمند انجام این کار می باشند)

  • انجام تحقیقات میدانی با استفاده از ابزارهایی همچون پرسشنامه و مصاحبه برای جمع آوری اطلاعات مورد نظر (استفاده از این روش معمولا در تحقیقات حوزه علوم انسانی صورت می گیرد)

  • انجام تحقیقات آزمایشگاهی با استفاده از ابزارهای سنجش و اندازه گیری تخصصی به منظور جمع آوری اطلاعات مورد نظر که بر اساس فرضیه ها و سوالات تحقیق می باشد (استفاده از این روش معمولا در تحقیقات حوزه علوم پایه، پزشکی و فنی و مهندسی کاربرد دارد)

  • استفاده از نرم افزارهای آماری به منظور ثبت و پردازش اطلاعات بدست آمده از مراحل قبل و اخذ گزارش ها و نتایج مورد نظر به منظور تحلیل آنها

  • جمع بندی نتایج حاصل از تحقیقات و مستند کردن آنها در چارچوب یک گزارش علمی و یا مقاله (نوع جمع بندی نتایج پژوهش و نحوه ارائه آن بستگی به این دارد که پژوهش به چه منظور و برای چه کسانی انجام شده است. در صورتی که تحقیقات انجام شده با رویکرد دانشگاهی و علمی باشد، معمولا به صورت مقاله، مطابق با رویه های معمول مقاله نویسی، نگارش و برای چاپ و انتشار در اختیار نشریات تخصصی داخلی و یا بین المللی قرار می گیرد. اما اگر بنابر سفارش یک شخص حقیقی یا حقوقی صورت گرفته باشد، به صورت یک گزارش تحویل کارفرما می گردد.)  

 در مقالات بعدی اطلاعات بیشتری از شغل پژوهشگر خواهید خواند.

مطالب مرتبط

1 نظر

  1. سونیا

    سلام. ممنون از شما. در آموزش عالی، سطح تحصیلات پژوهشگر در ایران تا حد دکترا بالا رفته و مقاطع پایینتر معمولا به عنوان همکار (اصلی و یا فرعی) با پژوهشگر همکاری دارند. البته در بخش خصوصی وضعیت کمی متفاوت است.

    پاسخ

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.