آشنایی با کار مهندسی پزشکی

آشنایی با کار مهندسی پزشکی

مهندسی پزشکی چیست؟

مهندسی پزشکی کاربرد علوم مهندسی در حوزه پزشکی برای تشخیص و درمان بیماری ها است. حوزه مهندسی پزشکی به دنبال برطرف کردن نیازهای پزشکی در زمینه طراحی، ساخت و نگهداری تجهیزات و ابزارهای پزشکی برای کاربردهای پیشگیری، تشخیص و درمان بیماریها به کمک علوم مهندسی است.

مهندسی پزشکی یک تخصص بین رشته ای است که علاوه بر کاربردهای زیاد آن در تشخیص و درمان، ارتباط نزدیکی با بسیاری از علوم دیگر دارد. این امر باعث افزایش پیچیدگی و جذابیت حوزهمهندسی پزشکی شده است.

 

کار مهندس پزشکی : 

کار مهندس پزشکی در موارد زیر خلاصه می شود:

۱- طراحی و ساخت
الف) طراحی و ساخت دستگاه‌های آزمایشگاهی و الکترونیکی و تجهیزات مربوط به آنها
ب) طراحی و ساخت بخش‌های مکانیکی و برقی سیستم‌‌های تصویرگر پزشکی
ج) طراحی و ساخت سیستم‌های اندازه‌گیری پزشکی و بیمارستانی
د) طرحی و ساخت قطعات و اندام مصنوعی بدن و موادی که در طول تشخیص، درمان و معالجات بیماری‌ها به کار می‌رود.

۲- تعمیر و نگهداری و بهینه‌سازی
از دیگر زمینه‌های کار مهندس پزشکی میتوان به تعمیر، نصب، راه‌اندازی و نگهداری وسایل مورد نیاز اشاره کرد که واضح است که این نیروی مجرب باید دارای اطلاعات کافی در مورد قطعات و جزییات کار آن وسایل یا دستگاه باشد که در کنار این موارد مسأله بهینه‌سازی یا تلفیق دستگاه‌ها و عملکرد آنها نیز مطرح است و دامنه کاربرد این زمینه آنچنان وسیع است که سالانه صدها مقاله در جهان در این زمینه چاپ می‌شود.

۳- خرید و فروش تجهیزات پزشکی    
بدون شک صنعت تجهیزات پزشکی، یکی از سودآورترین صنایع جهان است و البته به دلیل شرایط خاص کاربری و درگیر بودن با مقوله سلامت انسان از حساسیت ویژه‌ای برخوردار است.

 

تخصص های مهندس پزشکی

مهندس پزشکی با تخصص بیوالکتریک

کار مهندس پزشکی با تخصص بیوالکتریک طراحی، تجهیز و نگهداری دستگاه های پزشکی و یا سفارش آنها از خارج از کشور می باشد. بیوالکتریک علم استفاده از اصول الکتریکی ، مغناطیسی و الکترومغناطیسی در حوزه پزشکی است. مهندس پزشکی در این تخصص اطلاعات تخصصی مهندسی برق، مهندسی کامپیوتر، مهندسی فناوری اطلاعات و پزشکی را دارد و در کار خود به کار می گیرد. مهندس پزشکی با تخصص بیوالکتریک در حوزه های پردازش علائم حیاتی، پردازش تصاویر پزشکی و تصویربرداری، پردازش صوت وگفتار و طراحی سیستم های گفتار درمانی، مدلسازی سیستم های بیولوژیک، طراحی بخش های الکترونیکی و کنترل اعضاء و اندام مصنوعی ثبت سیگنال های حیاتی و طراحی سیستم های مانیتورینگ بیمارستانی، طراحی و ساخت سیستم های درمانی و آزمایشگاهی پزشکی، طراحی بانکهای اطلاعاتی پزشکی، طراحی سیستم های مورد نیاز در مانیتورینگ و یا جراحی بیمار از راه دور و ایجاد شبکه های تبادل اطلاعاتی بین مراکز آموزشی-درمانی و بیمارستانهای کشور جهت کنترل بیماریهای مسری ، انتقال بیماران و… فعالیت می کند.

 

مهندس پزشکی با تخصص بیو مکانیک

کار مهندس پزشکی با تخصص بیومکانیک در حوزه علم مکانیک و استفاده از آن در حوزه پزشکی و علوم زیستی می باشد. این تخصص مهندس پزشکی از قوانین دینامیک جامدات برای تحلیل های حرکتی، دینامیک سیالات برای ارزیابی جریان های درون محیطهای زیستی، ترمودینامیک و انتقال حرارت برای تحلیل رفتارهای سلولی و انتقال مواد و جرم بین موجود زنده و محیط و رباتیک برای خلق وسایل تشخیصی و درمانی جدید استفاده می کند. به طور کلی این مهندس پزشکی مفاهیم مکانیکی را در زمینه های پزشکی به کار می برد.  به عنوان مثال در ساخت‌ دست‌ یا پای‌ سیبرنتیکی‌ و قلب‌ مصنوعی‌ باید یک‌ متخصص‌ بیومکانیک‌ در مورد نحوه‌ حرکت‌ اندام‌های‌ یاد شده‌ نظر بدهد. همچنین‌ در زمینه‌ سازگاری‌ محیط‌ صنعتی‌ و غیرصنعتی‌ با بدن‌ انسان‌ علم‌ بیومکانیک‌ نقش‌ مهمی‌ را ایفا می‌کند.

 

مهندس پزشکی با تخصص بیومواد

کار مهندس پزشکی با تخصص بیومواد تهیه‌ مواد گوناگون مصنوعی (از قبیل‌ پلیمرها، سرامیک‌ها، کامپوزیت‌ها و مواد فلزی) و طبیعی، طراحی روش‌های ساخت و قالب‌گیری نهایی ماده و در نهایت اصلاح مواد برای کاربرد اختصاصی در پزشکی می باشد. برخی از کاربردهای این  مواد در بدن عبارتند از :

  • موادی که جایگزین یک بافت یا ارگان خاصی از بدن می شوند و باید رفتارهایی مشابه عضو جایگزین شده در بدن داشته باشند که این مورد بیشتر در کاربرد های مهندسی بافت مطرح است.

  • موادی که به انجام یک پروسه خاص در بدن کمک می کنند تا یک فرایند در بدن راحت تر انجام بشود مثل انتخاب موادی که مناسب  یک حامل دارویی در رهایش دارو باشد تا پروسه دارورسانی در بدن راحت تر انجام بشود.

  • یا موادی که بعنوان جایگزین اعضای بدن یا در کنار عضوی از بدن،ساخته و بکار برده می شوند،مانند طراحی موادی برای ساخت یک پروتز،بعنوان جایگزین یک ارگان در بدن،و طراحی موادی برای ساخت ارتز،برای کمک و بهبود به عملکرد یک ارگان،که این موارد بیشتر در ایمپلنت و جایگزین های بافتی،مطرح است.

مهندس پزشکی گرایش بیومواد باید درک و فهم درستی از شیمی و فیزیک مواد و محیط بیولوژیک بدن داشته باشد. مهندس پزشکی با گرایش بیومواد با کمک اطلاعات و تخصص خود، نقش مهمی در حل مشکلاتی از این قبیل دارد: جایگزینی و تعویض اعضاء و اندام‌هایی از بدن که بر اثر بیماری یا آسیب، کاربری خود را از دست داده‌اند و به کمک تخصص بیومواد می توان جراحت یا بیماری اعضاء مذکور التیام داد، کاربری و عمل آنها را اصلاح و ناهنجاری یا وضعیت غیر طبیعی آنها را تصحیح کرد.

 

مهندسی پزشکی با تخصص بالینی

کار مهندس پزشکی با تخصص بالینی همراه با گروهی متشکل از پزشکان، پرستارها و تکنسین ها یک تیم درمانی را تشکیل می دهند. کار اصلی این تخضض مهندسی پزشکی به کارگیری تکنولوژی در فرآیندهای بیماری و بالینی است . این مهندس پزشکی هم چنین تجهیزات مورد نیاز پزشکان و بیمارستان را در زمینه های خاص،طراحی یا تطبیق می دهد. البته تمامی این موارد مستلزم بهره گیری از سیستم های کامپیوتری، به همراه تجهیزات و نرم افزارهای طراحی شده برای کنترل این تجهیزات، جمع آوری اطلاعات وتجزیه و تحلیل آنهاست. بنابراین مهندس پزشکی با تخصص بالینی باید همواره از آخرین تکنولوژی ها و دستاوردهای این حوزه آگاهی داشته باشد.

شاید بتوان تخصص های ذکر شده را به عنوان تخصص های اصلی و پایه مهندسی پزشکی مطرح کرد. البته تخصص های دیگری نیز در این حوزه وجود دارد که به نوعی از دل موارد بالا بیرون آمده است. از جمله آنها می توان به مهندسی بافت، مهندسی ورزش و … اشاره کرد. به عنوان مثال مهندسی بافت که ارتباط زیادی با تخصص بیومتریال دارد، به استفاده از اصول و روشهای مهندسی و علوم زیستی جهت درک عمیق ارتباط بین ساختمان و عملکرد بافتهای بدن پستانداران در شرایط مختلف سلامت و بیماری و تولید جایگزین های بیولوژیک جهت بازسازی ، حفظ و یا بهبود عملکرد بافتها می پردازد.

 

وظایف مهندس پزشکی

به طور کلی وظایف اصلی مهندس پزشکی را می توان در موارد زیر خلاصه کرد :

  • انجام کارهای تحقیقاتی و پژوهشی نظری و عملی در خصوص تولید یا بهبود کیفیت تجهیزات و دستگاه های پزشکی

  • طراحی و تولید لوازم ، تجهیزات و دستگاه های پزشکی

  • نصب و راه اندازی تجهیزات پزشکی

  • آموزش نحوه استفاده و نگهداری از تجهیزات و دستگاه های پزشکی به کارکنان بیمارستان ها، پزشکان و …

  • نظارت واجرای عملیات صادرات و واردات تجهیزات و دستگاه های پزشکی

 

جهت آشنایی بیشتر با شغل مهندس پزشکی، دیگر مقاله های مرتبط با این شغل را مطالعه نمایید. 

درباره نویسنده

من درباره مشاغل، رشته های تحصیلی و کارآفرینی تحقیق می کنم و از طریق نوشتن و ترجمه مقاله، مشاوره و برگزاری سمینار به دانش آموزان، دانشجویان و کارجویان در انتخاب شغل و رشته تحصیلی و یا شروع یک کسب و کار جدید کمک می کنم.

مطالب مرتبط

2 نظر

  1. مرضیه

    سلام.وقت بخیر.میخواستم یکمی کمک بگیرم از شما.من حدود ی ساله کارشناسیمو تموم کردم و ب خیلی جاها برای کار سرزدم.باتوجه به اینکه مهندسی پزشکی درایران بیشتر شامل وارد کردن ی سری تجهیرات و فروشه اونه ومن به این حوزه علاقه ای ندارم دچار سردرگمی شدم.نیاز ب یادگیری ی مهارت جزیی تر دارم ک بتونم تو ی زمینه ای فعالیتی غیر فروش انجام بدم.اما نمیدونم باید به چه فیلدی وارد بشم.به یادگیری نرم افزارا و طراحی علاقه دارم ب بخش تعمیرات تجهیزاتم همینطور.حالا میخواستم ببینم میتونید کمکم کنید که از چیو پی بگیرم که اینده بهتری داشته باشم بعد یادگیریش؟

    پاسخ
    1. مهدی رسولی

      سلام دوست گرامی
      به غیر از حوزه فروش تجهیزات پزشکی، حوزه تعمیرات و خدمات پس از فروش هم یکی از عرصه های کار برای مهندسین پزشکی محسوب می شود. به شرکت های مختلف ارائه کننده محصولات و خدمات تجهیزات پزشکی مراجعه کنید تا نیاز استخدامی آنها را بهتر بشانسید. موفق باشید

      پاسخ

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.